De vreugde is van korte duur

De vreugde is van korte duur

Waspik in oorlogstijd
een dorpje in de vuurline tussen gevechten rondom de Maas
als in oktober 1944 de geallieerden
steeds verder oprukken om Zuid-Nederland te bevrijden.

Wagenbouwer van den Born
woont met zijn gezin op ’t Vaartje
met twee Duitse soldaten ingekwartierd
die bij hen slapen en het ontbijt nuttigen.
Hij heeft enorm veel hout in zijn werkplaats
en krijgt van de bezetters de opdracht
om kistjes te maken die gevuld met munitie en een lont
gebruikt gaan worden om de duikers en de bruggen
rondom ons dorp op te blazen
om zo de bevrijders tegen te kunnen houden.

Vader van den Born probeert met zoete woorden
naar zijn ingekwartierde mannen toe dat te voorkomen:
“Jullie zijn lieve jongens he
en zorgen er toch wel voor
dat wij niet de lucht in gaan”.
Het zijn uiteindelijk de mannen van het Waspikse Verzet
die stiekem de lonten onder de bruggen onklaar weten te maken.

En dan is het 30 oktober 1944
na een jarenlange periode van leven onder bezetting
van overleven in dat gewone dagelijkse leven
van angst, van schuilkelders, van onderdrukking
van niet gaan en staan waar je maar wilt
van leven zoals anderen dat voor je bepalen
zijn de geallieerden, de bevrijders op komst.

Op ’t Vaartje wordt ’t een drukte van belang
de hele buurt loopt uit, de Voartkaant en de Waspikse Dijk
iedereen krijgt ’t in de gaten
de eerste tanks van de bevrijders komen in zicht
vanuit Sprang Capelle rukken ze op
langs de boerderij van Jan en Catharina de Wit
de hele buurt is blij
met vlaggetjes worden de bevrijders begroet
en de mannen bedenken ineens
dat die Waspikse Dijk en ‘t Vaartje vol liggen met explosieven
wat gebeurt daarmee als die zware tanks daarover rijden
ze nemen het besluit om dat op te gaan graven

Ondertussen worden ze
door de geallieerde soldaten gewaarschuwd
voor hun blijdschap en de feeststemming
“ga terug…ze zullen er alles aan doen
om ons tegen te houden, het is absoluut nog niet veilig”

De vreugde blijkt van korte duur
Waspik, een dorpje in de vuurlinie.
Vanaf de overkant van de Maas
vliegen de granaten om de oren
de hele buurt vlucht de schuilkelders weer in
of tussen het vele hout in de werkplaats
van buurman van den Born.

En dan ontdekt dochter Els
dat ze getroffen is door een granaatscherf
die een diepe wond heeft geslagen in haar been.
Met een en al granaatvuur om hen heen
wordt ze in een kruiwagen
naar de schuur van de buren gebracht
Ook haar buurjongen Kees de Wit is geraakt
zwaar gewond aan zijn buik
de hele buurt is in rep en roer
men zorgt, verzorgt en ondersteunt elkaar

En dan is er diepe rouw als de buurt
buurman Jan de Wit levenloos aantreffen
geraakt door een granaatscherf in zijn schouder
doodgebloed in zijn eigen jas
hun eigen buurman Jan, van de Capelse Dijk
de vreugde is van korte duur.

Els en Kees zijn uiteindelijk laat in de middag
meegenomen door een Engelse ambulance
Kees vraagt Els naar zijn vader
“die kon nog niet mee,
moest nog verbonden worden”
zo probeert ze hem gerust te stellen
Ze komen terecht in
een tijdelijk Engels Hospitaal in Boxtel
Els wordt in diezelfde nacht
nog doorgebracht via Tilburg naar Eindhoven
waar ze wordt geopereerd
en aan haar verwondingen wordt verzorgd
omgeven door gewonde Engelse soldaten
ze kent niemand en spreekt hun taal niet.

Op 5 november 1944 overlijdt Kees de Wit
slechts 25 jaar oud, zelf onder dienst geweest
en bij de hevige gevechten op de Grebbenberg
geholpen om zijn gesneuvelde dienstmaten
een laatste rustplaats te geven.

Pas een maand later,
weet de familie van Els waar ze verblijft
en komt haar vader, staande aan een lus
in een vrachtwagen vol militairen
naar Eindhoven om zijn dochter te bezoeken
een onmogelijke tocht in die periode.

Wat is zijn vreugde groot,
de tranen stromen over zijn wangen
ook deze vreugde is van korte duur
want het duurt maanden voordat Els weer naar huis
naar haar inmiddels bevrijdde buurt terug kan keren
en het duurt nog heel lang
voordat ze eindelijk is hersteld aan de verwondingen
die tot op de dag van vandaag zichtbaar zijn.

Het gezin de Wit blijft achter in diepe rouw
ook vader Jan wordt gemist, hij is pas 56 jaar oud
een harde werker op zijn boerderij
een liefhebbende echtgenoot en zorgzame vader
een betrouwbare buurman, een fijne dorpsgenoot

De vreugde van de bevrijding
is voor moeder Catharina voor altijd van korte duur
Dapper en sterk weet ze haar gezin te ondersteunen
en de 8 overgebleven kinderen een fijne jeugd
en een hechte thuis te geven.

Stil draagt ze haar verdriet
Bevrijdingsdag wordt voor haar nooit meer een feest
door het grote offer dat zij heeft moeten brengen.

4 mei 2017
Yvonne Severs